Przedmiot opodatkowania

• czynności cywilnoprawne (umowy) wymienione w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych
• zmiany tych umów
• orzeczenia sądów i ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak podlegające opodatkowaniu czynności cywilnoprawne.

Podatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych są osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, będące stronami czynności cywilnoprawnych, z tym iż podatnikiem  jest  przy:

• umowie sprzedaży -  kupujący
• umowie darowizny - obdarowany
• umowie dożywocia - nabywca własności nieruchomości
• umowie o dział spadku lub o zniesienie współwłasności - podmiot nabywający rzeczy lub prawa majątkowe ponad udział
  w spadku lub we współwłasności
• ustanowieniu odpłatnego użytkowania, w tym również nieprawidłowego oraz odpłatnej służebności - użytkownik lub nabywający prawo służebności
• umowie pożyczki i umowie depozytu nieprawidłowego - biorący pożyczkę lub przechowawca
• ustanowieniu hipoteki - składający oświadczenia woli o ustanowieniu hipoteki
• umowie spółki cywilnej - wspólnicy, a przy pozostałych umowach spółki - spółka.

Jeżeli obowiązek podatkowy ciąży na kilku podmiotach albo na stronach umowy zamiany, albo wspólnikach spółki cywilnej, zobowiązanymi solidarnie do zapłaty podatku są odpowiednio te podmioty, strony umowy zamiany albo wspólnicy spółki cywilnej.

Płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych są:

• notariusze - od czynności cywilnoprawnych dokonywanych w formie aktu notarialnego

Powstanie obowiązku podatkowego

• z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej. Jeżeli zawarcie umowy przenoszącej własność następuje w wykonaniu zobowiązania wynikającego z uprzednio zawartej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą zawarcia umowy przenoszącej własność
• z chwilą podjęcia uchwały o podwyższeniu kapitału spółki mającej osobowość prawną
• z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu, doręczenia wyroku sądu polubownego lub zawarcia ugody
• z chwilą powołania się przez podatnika na okoliczność dokonania czynności cywilnoprawnej - jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych w terminie 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności, a następnie powołuje się przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na fakt jej dokonania.

Czynności i dokumenty związane z podatkiem od czynności cywilnoprawnych

Podatnicy obowiązani są do złożenia deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych w terminie 14 dni od daty dokonania czynności. Wzory deklaracji określone są w rozporządzeniu Ministra Finansów: z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie sposobu pobierania
i zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 243, poz. 1764).   

Podstawa opodatkowania i stawki podatku określone są odrębnie dla każdej czynności. Maksymalna procentowa stawka podatku wynosi 2%, a kwotowa - 19 zł (art. 6 i 7 ustawy).  

Natomiast 20% wynosi stawka jeżeli przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego:

• podatnik powołuje się na fakt zawarcia umowy pożyczki, depozytu nieprawidłowego lub ustanowienia użytkowania nieprawidłowego albo ich zmiany, a należny podatek od tych czynności nie został zapłacony;
• biorący pożyczkę, o którym mowa w art. 9 pkt 10 lit. b, powołuje się na fakt zawarcia umowy pożyczki, a nie spełnił warunku udokumentowania otrzymania pieniędzy na rachunek bankowy, albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

Zgodnie z art. 9 pkt 10 lit. b)  od podatku zwolnione są pożyczki udzielane:

• w formie pieniężnej na podstawie umowy zawartej między osobami, o których mowa  w art. 4a ustawy z dnia  28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn  (Dz. U. z 2004 r. Nr 142, poz. 1514, z późn. zm.), w wysokości przekraczającej kwotę, określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, pod warunkiem:

-         złożenia deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych właściwemu organowi podatkowemu
w terminie 14 dni od daty dokonania czynności,

-          udokumentowania otrzymania przez biorącego pożyczkę pieniędzy na rachunek bankowy, albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym, 

Sposób zapłaty podatku

Zapłaty podatku dokonuje się bądź bezpośrednio w kasie  urzędu skarbowego, bądź na rachunek bankowy urzędu w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego.

Przedmiot opłaty skarbowej

• dokonanie  czynności urzędowej na podstawie zgłoszenia lub na wniosek
• wydanie zaświadczenia na wniosek
• wydanie zezwolenia (pozwolenia, koncesje)
• złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa, prokury lub jego odpisu, wypisu lub kopii w sprawie z zakresu administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym
• dokonanie czynności urzędowej, wydanie zaświadczenia oraz zezwolenia (pozwolenia) przez podmiot inny niż organ administracji rządowej i samorządowej, w związku z wykonywaniem zadań z zakresu administracji publicznej, a także złożenie w takim podmiocie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii.

 

Podmiotami obowiązanymi do zapłaty opłaty skarbowej są osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, jeżeli wskutek dokonanego przez nie zgłoszenia lub na ich wniosek dokonuje się czynności urzędowej, albo jeżeli na ich wniosek wydaje się zaświadczenie lub zezwolenie (pozwolenie, koncesję), a w przypadku złożenia dokumentu stwierdzającego ustanowienie pełnomocnictwa, prokury lub ich odpisu, wypisu lub kopii - na mocodawcy i pełnomocniku albo przedsiębiorcy i prokurencie.

 

Powstanie obowiązku zapłaty opłaty skarbowej

• od dokonania czynności urzędowej - z chwilą dokonania zgłoszenia lub złożenia wniosku o dokonanie czynności urzędowej
• od wydania zaświadczenia - z chwilą złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia
• od wydania zezwolenia (pozwolenia, koncesji) - z chwilą złożenia wniosku o wydanie zezwolenia (pozwolenia, koncesji)
• od złożenia dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury oraz od jego odpisu, wypisu lub kopii - z chwilą złożenia dokumentu w organie administracji publicznej, sądzie lub podmiocie wykonującym zadania z zakresu administracji publicznej
• od zaświadczenia, którego wydanie nie podlega opłacie skarbowej, które następnie zostanie użyte w sprawie, w której nie przysługuje  zwolnienie (wyłączenie) od obowiązku zapłaty opłaty skarbowej - z chwilą użycia zaświadczenia w innej sprawie

 Opłatę skarbową wpłaca się z chwilą powstania obowiązku jej zapłaty.

 

Czynności i dokumenty związane z opłatą skarbową

Sposób zwrotu opłaty skarbowej oraz szczegółowy sposób potwierdzania, przez organy administracji rządowej i samorządowej oraz podmioty, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy o opłacie skarbowej, zapłaty opłaty skarbowej określa rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 2006 r. w sprawie dokumentowania sposobu zapłaty opłaty skarbowej oraz trybu jej zwrotu (Dz. U. z 2006 r. Nr 246 poz. 1804).

 

Stawki opłaty skarbowej

Szczegółowy wykaz przedmiotów oraz stawki opłaty skarbowej określa załącznik do ustawy.

Terminy i sposób zapłaty opłaty skarbowej

• opłatę skarbową wpłaca się z chwilą powstania obowiązku podatkowego
• zapłaty opłaty skarbowej dokonuje się gotówką lub bezgotówkowo
• rada gminy może zarządzić pobór opłaty skarbowej w drodze inkasa oraz wyznaczyć inkasentów i określić wysokość wynagrodzenia za inkaso

 

  Deklaracje PCC - podatek od czynności cywilno-prawnych 


Więcej na stronie Ministerstwa Finansów:

  Podatek od Czynności Cywilno-Prawnych