Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U.
  Nr 54, poz. 535)
• Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 97 ze zm.)
• Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania, oraz listy towarów
  i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 97, poz. 971)
• Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz.U. Nr 234, poz. 1971 ze zm.)
• Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 4 lipca 2002 r. w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące, oraz warunków stosowania tych kas przez podatników (Dz.U. Nr 108, poz. 948 ze zm.)
• Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 marca 2003 r. w sprawie limitu odliczeń kwot wydatkowanych na zakup kas o zastosowaniu specjalnym (Dz.U. Nr 50, poz. 425)

Zwolnienia podmiotowe z VAT

Zwolnienie podmiotowe z podatku od towarów i usług dotyczy grupy podatników zwanych „drobnymi przedsiębiorcami”. Są to podatnicy, których obroty nie przekroczyły kwoty wyrażonej w złotych, odpowiadającej 10.000 euro ( od 1.01. do 31.12.2004 r. kwota ta wynosi 45.700 zł). Do wartości sprzedaży nie wlicza się odpłatnej dostawy towarów oraz odpłatnego świadczenia usług zwolnionych od podatku, a także towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.

W przypadku podatników wykonujących czynności maklerskie, czynności wynikające z zarządzania funduszami inwestycyjnymi, czynności wynikające z umowy agencyjnej lub zlecenia, pośrednictwa, umowy komisu lub innych usług o podobnym charakterze, przez wartość sprzedaży rozumie się 30-krotność kwoty prowizji lub innych postaci wynagrodzenia.

Podatnicy, którzy rozpoczynają wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu w trakcie roku podatkowego, są zwolnieni od podatku, jeżeli przewidywana przez nich wartość sprzedaży nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej sprzedaży, wartości 10.000 euro, czyli w 2004 r. kwoty 45.700 zł.

Wyliczenia granicznej kwoty obrotów należy wykonać według następujących wzorów:

A=(BxC)/12   A=(BxC)/12

gdzie :

• A graniczna kwota obrotu w proporcji do okresu prowadzonej działalności
• B kwota obrotu zwolnienia – w 2004 r. 45.700 zł
• C liczba miesięcy (12) dla podatników rozpoczynających działalność w pierwszym dniu miesiąca
  - liczba dni (365) dla podatników rozpoczynających prowadzenie sprzedaży w trakcie miesiąca

Wyłączenia z prawa do zwolnienia podmiotowego

Wyłączeni z prawa do zwolnienia podmiotowego są następujący podatnicy:

• dokonujący dostawy wyrobów z metali szlachetnych lub z udziałem tych metali (lista w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27.04.2004 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 971)
• dokonujących dostawy towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym,
  z wyjątkami określonymi w art. 113 ust.13 ustawy z dnia 11.03.20034 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535),
• dokonujący dostawy nowych środków transportu, terenów budowlanych oraz przeznaczonych pod zabudowę,
• notariusze, adwokaci i radcowie prawni; wykonujący usługi prawnicze,
• świadczący usługi w zakresie doradztwa i rzeczoznawstwa,
  z wyłączeniem doradztwa rolniczego związanego z uprawą roślin i hodowlą zwierząt, a także związanego z ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego,
• świadczący usługi jubilerskie,
• niemający siedziby lub miejsca zamieszkania na terytorium kraju.

Utrata prawa do zwolnienia podmiotowego

Utrata prawa do zwolnienia podmiotowego, zarówno w przypadku podatników rozpoczynających wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu w trakcie roku podatkowego, jak i tych, którzy kontynuują działalność, następuje z powodu przekroczenia limitu obrotów, lub rozpoczęcia wykonywania czynności, o których mowa wyżej.

Rezygnacja ze zwolnienia podmiotowego

Podatnicy, którym przysługuje prawo do zwolnienia podmiotowego w podatku od towarów i usług, mogą z niego zrezygnować, pod warunkiem pisemnego zawiadomienia o tym zamiarze naczelnika urzędu skarbowego przed początkiem miesiąca, w którym rezygnacją ze zwolnienia, a podatnicy którzy rozpoczynają działalność w trakcie roku podatkowego, zawiadomienie musi nastąpić przed dniem wykonania pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu.

Zawiadomienie składa się na druku VAT-R, który jest zgłoszeniem rejestracyjnym w zakresie podatku od towarów i usług.

 

Możliwość powrotu do zwolnienia podmiotowego

Podatnicy, którzy zrezygnowali ze zwolnienia podmiotowego w podatku VAT lub utracili do niego prawo, mogą ponownie z niego skorzystać, ale dopiero po upływie 3 lat, licząc od końca miesiąca, w którym utracili prawo do zwolnienia lub z niego zrezygnowali, przy spełnieniu warunku nie przekroczenia obrotu w roku poprzednim.

TRANSAKCJE WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWE A PODATEK OD TOWARÓW I USŁUG

Obrót handlowy między podatnikami z krajów UE

Co do zasady towary są opodatkowane stawką zerową w kraju ich wysyłki (rozpoczęcia transportu) jako wewnątrzwspólnotowa dostawa, natomiast podatek należny rozliczany jest przez nabywcę towarów, jako wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów w kraju, do którego towary te przybywają. Podatnik (nabywca) rozlicza podatek VAT wg stawki obowiązującej
w kraju, do którego towary są przywożone. Podatek ten stanowi równocześnie podatek należny, jeżeli nabyte towary są związane z prowadzoną działalnością, gospodarczą, podlegającą opodatkowaniu.

W sytuacji, gdy podatnik VAT z Unii Europejskiej dostarcza towary innym podmiotom z UE nie będącym podatnikami VAT, jest on zobowiązany do naliczenia podatku wg stawki obowiązującej w swoim państwie – z wyjątkami określonymi w ustawie z dnia 11.03.2004 r.

Warunki wewnątrzwspólnotowej dostawy

Polski przedsiębiorca – podatnik VAT - sprzedając towary do przedsiębiorcy na obszarze Wspólnoty, ma prawo do stosowania stawki 0% VAT, przy spełnieniu następujących warunków:

• dostawa została wykonana na rzecz podmiotu, posiadającego status podatnika VAT w innym państwie członkowskim UE,
• podatnik poda na fakturze VAT prawidłowe numery identyfikacyjne VAT (swój i kontrahenta)
• towary zostaną wysłane lub wywiezione z terytorium Polski do miejsca przeznaczenia w innym państwie członkowski, UE,
• podatnik posiada dowód , określony zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług, potwierdzający przyjęcie przez nabywcę towarów z Polski.

Jeżeli ww. warunki nie są spełnione, należy naliczyć i rozliczyć podatek VAT na terenie Polski wg stawki obowiązującej w kraju.

KASY REJESTRUJĄCE W 2004 ROKU

Podmioty obowiązane do ewidencjonowania obrotu i kwot podatku przy zastosowaniu kas rejestrujących

 

Podmiotami zobowiązanymi do prowadzenia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących są podatnicy dokonujący dostawy (sprzedaży) towarów i świadczący usługi na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą w formie indywidualnych gospodarstw rolnych.

Utrata zwolnienia od stosowania kas rejestrujących ze względu na obroty

Obowiązek instalacji kas rejestrujących ze względu na obroty mają:

• podatnicy, których obroty na rzecz osób fizycznych i rolników przekroczyły w 2003 r. kwoty 40.000 zł

Termin wprowadzenia:

Kasy należy zainstalować po upływie 2 miesięcy licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło w ciągu roku podatkowego przekroczenie kwoty obrotów 40.000 zł,

• podatnicy rozpoczynający w 2004 roku działalność gospodarczą od dnia przekroczenia w roku 2004 kwoty obrotów w wysokości 20.000 zł.
•  

UWAGA!

Inne terminy wprowadzenia kas rejestrujących (np.: ze względu na rodzaj wykonywanych czynności, ze względu na rozliczanie podatku dochodowego w formie karty podatkowej) określa rozporządzenie w sprawie kas rejestrujących.

Wyłączenia ze zwolnień

Do wprowadzenia kas rejestrujących bez względu na wysokość osiąganych obrotów obowiązani są:

• podatnicy prowadzący działalność w zakresie sprzedaży gazu płynnego,
• podatnicy świadczący usługi przewozów pasażerskich w samochodowej komunikacji podmiejskiej i międzymiastowej,
• podatnicy świadczący usługi przewozu osób i ładunków taksówkami.

Terminy instalowania kas rejestrujących

Wdrażanie kas może odbywać się sukcesywnie. Podatnicy zobowiązani są rozpocząć ewidencjonowanie przy zastosowaniu co najmniej 1/5 (w zaokrągleniu w górę do liczb całkowitych) liczb kas, która została zgłoszona przez podatnika w urzędzie skarbowym na dzień rozpoczęcia ewidencjonowania. Od pierwszego dnia każdego następnego miesiąca, podatnicy obowiązani są wprowadzić kolejne kasy, w liczbie nie mniejszej niż liczba kas zainstalowanych w pierwszym miesiącu ewidencjonowania.

Ulga na zakup kasy rejestrującej (50% ceny zakupu netto)

Podatnicy, którzy rozpoczną ewidencjonowanie obrotu i kwot podatku należnego w obowiązujących terminach, mogą odliczyć od tego podatku kwotę wydatkowaną na zakup każdej z kas rejestrujących zgłoszonych na dzień rozpoczęcia (powstania obowiązku) ewidencjonowania, w wysokości 50% jej ceny zakupu (bez podatku od towarów i usług), nie więcej jednak niż 2.500 zł.

Warunki, jakie należy spełnić, aby skorzystać z ulgi na zakup kasy rejestrującej

Przywilej odliczenia ulgi na zakup kas rejestrujących podatnik uzyskuje dopiero po łącznym spełnieniu następujących warunków:

1. przed terminem rozpoczęcia ewidencjonowania złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego pisemne oświadczenie o liczbie stanowisk kasowych w danym punkcie (obiekcie) sprzedaży detalicznej wraz z podaniem miejsca (adresu), w którym ta działalność jest prowadzona,
2. zapłacić całą należność za nabycie kasy i posiadać dowód tej zapłaty,
3. dokonać rejestracji kasy we właściwym miejscowo urzędzie skarbowym,
   w terminie 7 dni od dnia fiskalizacji kasy (druk zawiadomienia został określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia w sprawie warunków technicznych…),
4. użytkować kasę zgodnie z odrębnymi przepisami (rozporządzenie
   w sprawie warunków technicznych).

Podatnicy świadczący usługi w zakresie przewozu osób i ładunków taksówkami muszą spełnić powyższe warunki oraz dodatkowo do zawiadomienia o fiskalizacji kasy dołączyć:

1. fotokopię świadectwa przeprowadzonej legalizacji ostatecznej taksometru współpracującego z kasą o przeznaczeniu specjalnym lub zintegrowanego w jednej obudowie z kasą,
2. dane określające adres i nazwę podmiotu świadczącego usługi serwisowe,
3. numer licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką,
4. numer rejestracyjny i boczny taksówki,
5. oryginał faktury potwierdzającej zakup kasy.

Termin realizacji ulgi na zakup kas

1. Podatnicy podatku VAT, rozliczający się za okresy miesięczne
2. Odliczenie może być dokonane w rozliczeniu podatku od towarów i usług za miesiąc, w którym rozpoczęto ewidencjonowanie lub za miesiące następujące po tym miesiącu.
3. Podatnicy podatku VAT, rozliczający się za okresy kwartalne

Mali podatnicy, rozliczający się za okresy kwartalne, dokonują odliczenia
w rozliczeniu za kwartał, w którym rozpoczęli ewidencjonowanie lub w rozliczeniu za następne kwartały.

 

3. Podatnicy zwolnieni od podatku VAT

Podatnicy, którzy rozpoczęli ewidencjonowanie obrotu w obowiązujących terminach i wykonują wyłącznie czynności zwolnione od podatku VAT lub są podatnikami zwolnionymi od podatku ze względu na wysokość osiągniętego obrotu otrzymują od urzędu skarbowego zwrot części kwoty wydatkowanej na zakup kas na rachunek bankowy w terminie do 25 dnia od daty złożenia wniosku (w przypadku taksówkarzy nie wcześniej niż po upływie 25 dni od dnia dokonania fiskalizacji kasy).

Zakończenie pracy przez kasę rejestrującą

Zakończenie pracy w trybie fiskalnym przez każdą z kas wymaga odczytania zawartości pamięci fiskalnej kasy przez serwisanta w obecności pracownika urzędu skarbowego.

DEKLARACJE – TERMINY

Typ formularza	Termin złożenia	Podmiot składający
VAT - R	Przed dniem wykonania pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu lub aktualizacja po wystąpieniu zmian	Podatnik zgłaszający obowiązek w podatku VAT lub aktualizujący zmiany danych, objętych tym drukiem
VAT - Z	Po zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu	Podatnik podatku VAT likwidujący działalność gospodarczą
VAT - R/UE	Przed dniem wykonania pierwszej wewnątrzwspólnotowej dostawy lub nabycia, aktualizacja po wystąpieniu zmian	Podatnik zgłaszający dostawy/nabycia wewnątrzwspólnotowe lub aktualizujący zmiany danych objętych tym drukiem
VAT - 7	Do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu	Podatnik „VAT czynny” rozliczający się za okresy miesięczne z podatku VAT
VAT - 7K	Do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym kwartale	Podatnik „VAT czynny” rozliczający się za okresy kwartalne z podatku VAT
VAT - 8	Do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu	Podatnik inny niż zarejestrowany jako podatnik „VAT czynny”
VAT - 9	14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego	Podatnik niemający obowiązku składania deklaracji VAT-7, VAT-7K lub VAT-8, dokonujący importu usług lub nabycia towarów, dla którego jest podatnikiem
VAT - 10	14 dni od od dnia powstania obowiązku podatkowego	Podatnik niemający obowiązku składania deklaracji VAT-7, VAT-7K lub VAT-8 (nie zarejestrowany jako podatnik VAT-UE), który dokonuje wewnątrzwspólnotowego nabycia nowych środków transportu
VAT - 11	Do ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy	Podatnik niemający obowiązku składania deklaracji VAT-7, VAT-7K lub VAT-8, dokonujący wewnątrzwspólnotowej dostawy nowego środka transportu
VAT - 12	Do 25. dnia każdego kolejnego miesiąca za miesiąc poprzedni	Podatnik świadczący usługi taksówek osobowych, który wybrał opodatkowanie w formie ryczałtu
VAT - 21	Co najmniej 30 dni przed datą sprzedaży wysyłkowej	Podatnik zawiadamiający o wyborze miejsca opodatkowania (rezygnacji z wyboru miejsca opodatkowania) w przypadku sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju
VAT - 23	14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego	Podatnik mający obowiązek uiszczenia podatku VAT z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia środków transportu
VAT - 24		Podatnik niemający obowiązku uiszczenia podatku VAT z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia środków transportu
VAT – UE VAT – UE/A VAT – UE/B	Do 25. dnia miesiąca po kwartale, za który składana jest informacja	Podatnicy podatku VAT oraz osoby prawne niebędące podatnikami VAT – zarejestrowani jako podatnicy VAT-UE, dokonujący wewnątrzwspólnotowej dostawy lub nabycia towarów
VAT - UEK	Jeżeli w VAT-UE wystąpił błąd	Podatnicy podatku VAT oraz osoby prawne niebędące podatnikami VAT – zarejestrowani jako podatnicy VAT-UE, dokonujący korekty wewnątrzwspólnotowej dostawy lub nabycia towarów